ΑΡΧΕΙΟ ΤΕΥΧΩΝ

2007

Τεύχος 8

"Η αλλαγή του αξιακού και γνωστικού πεδίου στο χώρο της εκπαίδευσης"

Μενέλαος Γκίβαλος

         

2007

Τεύχος 8

"Η αλλαγή του αξιακού και γνωστικού πεδίου στο χώρο της εκπαίδευσης"

Μενέλαος Γκίβαλος

Περίληψη

Εξετάζεται, κατ’ αρχήν, η έννοια της Εκπαίδευσης στο σύγχρονο πλαίσιο της μετα-νεωτερικής αντίληψης. Στο πλαίσιο αυτό αναλύονται τα νέα κριτήρια που διαφοροποιούν τις παραδοσιακές αξίες του διαφωτιστικού προτύπου της Εκπαίδευσης από τις νέες, αναπτυσσόμενες αντιλήψεις που εντάσσουν την εκπαιδευτική διαδικασία και τη μετάδοση της γνώσης στις ανάγκες των σύγχρονων τεχνικο-παραγωγικών δομών και αξιολογούν τα αποτελέσματά της σύμφωνα με τα οικονομικά-παραγωγικά κριτήρια της αγοράς.
Η μετατόπιση των αξιακών-ρυθμιστικών πλαισίων της Εκπαίδευσης συνδέεται ευθέως με μια αντίστοιχη μετατόπιση του πλαισίου κοινωνικοποίησης των νέων ανθρώπων: Το παραδοσιακό “σχήμα” κοινωνικοποίησης «σχολείο-οικογένεια-κοινότητα» δίνει σταδιακά τη θέση του στο επικοινωνιακό πλέγμα των Μ.Μ.Ε. και στο αξιακό πλαίσιο που εκπορεύεται από το ατομικιστικό-ιδιωτικό πρότυπο της οικονομίας της αγοράς.
Οι κρίσιμες αυτές αλλαγές επιφέρουν αντίστοιχες τροποποιήσεις στο μεθοδολογικό-γνωσιακό “σχήμα” της Εκπαίδευσης. Εκπίπτει σταδιακά η προτεραιότητα για την καλλιέργεια της μεθόδου, της συγκριτικής ανάλυσης, της κριτικής σκέψης και αντικαθίσταται από την πλήρη εξειδίκευση, τη συλλογή πληροφοριών, την εναρμόνιση του τύπου της παρεχόμενης γνώσης προς τις ανάγκες της παραγωγικής δομής και του ευρύτερου καταμερισμού της εργασίας. Τίθεται συνεπώς στο πεδίο της εκπαιδευτικής διαδικασίας το στρατηγικού τύπου ερώτημα: με βάση ποιες μεθόδους και μέσα από ποια εκπαιδευτικά σχήματα είναι δυνατόν οι τεχνικές καινοτομίες, οι εξελίξεις στην πληροφόρηση και την επικοινωνία, οι νέες ανάγκες που προκύπτουν από τις αλλαγές στην εργασιακή-παραγωγική δομή μπορούν να εναρμονισθούν με την ανάπτυξη της μεθοδικής γνώσης και της εμπεδωμένης κριτικής ανάλυσης;