ΑΡΧΕΙΟ ΤΕΥΧΩΝ

2007

Τεύχος 9

Ειδικό θεματικό τεύχος: Πολιτισμικές ταυτότητες

"Κατανοώντας τις δυσκολίες υλοποίησης των διεθνών αποφάσεων για την προστασία των πολιτισμικών διαφορών: θεωρητικά διλήμματα και πολιτικά διακυβεύματα"

Γιώργος Σταμέλος

         

2007

Τεύχος 9

Ειδικό θεματικό τεύχος: Πολιτισμικές ταυτότητες

"Κατανοώντας τις δυσκολίες υλοποίησης των διεθνών αποφάσεων για την προστασία των πολιτισμικών διαφορών: θεωρητικά διλήμματα και πολιτικά διακυβεύματα"

Γιώργος Σταμέλος

Περίληψη

Θέμα της εργασίας μας είναι Το ζήτημα της ένταξης των ατόμων με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες μέσα από τις αποφάσεις και τα κείμενα των διεθνών οργανισμών. Επιδιώκουμε, εδώ, να μελετήσουμε και να κατανοήσουμε τις δυσκολίες υλοποίησης αυτών των αποφάσεων από τα διακυβεύματα εκείνα που δρουν αναχαιτιστικά ακόμα και εκεί, όπου σπανίως υπάρχει η πολιτική βούληση για ουσιαστική παρέμβαση. Τα ζητήματα που θίγουμε αρθρώνονται στους παρακάτω άξονες: Στην ετερότητα (όπου το κάθε άτομο θα μπορούσε να ενταχθεί σε διάφορες και διαφορετικές ομάδες). Μας προβληματίζει το ερώτημα αν υπάρχουν ή μη πανανθρώπινες αξίες ευρωπαϊκής προέλευσης, ενώ υπάρχει μια «οικουμενική» αντίληψη, η οποία δίνει καταφατική απάντηση, στην πράξη, όμως, η εφαρμογή της δεν στερείται δυσκολιών. Επίσης το εκπαιδευτικό σύστημα και ο ρόλος του στο πλαίσιο του Κράτους-έθνους, δηλαδή στην εγχάραξη μιας εθνικής ταυτότητας και στην προετοιμασία για την ένταξη σε μια εθνική οικονομία. Το ζήτημα της ιθαγένειας/ταυτότητας, όπου οι κοινωνίες το βιώνουν σήμερα με την προσπάθεια δημιουργίας μιας συνταγματικά δομημένης Ε.Ε., και, στο εσωτερικό της κάθε χώρας ως συνέπεια της μετανάστευσης και μεταναστευτικής πολιτικής. Το ζήτημα του εθνικισμού, με αναφορά στο γαλλικό παράδειγμα, όσον αφορά τους μετανάστες της, όπου η γαλλική κοινωνία δεν τους αναγνωρίζει ως δικούς της. Τη δημογραφική κρίση για την Ευρώπη των 25, γεγονός που οδηγεί τις ευρωπαϊκές χώρες να αναζητήσουν το ποσοστό που τους λείπει για την απλή αναπαραγωγή τους, στην εισαγωγή μη γηγενών πληθυσμών. Τέλος, την πολιτειότητα και τη διαπολιτισμική εκπαίδευση σε συνάρτηση με την αγωγή του πολίτη: την εκπαίδευση από ευρωπαϊκά δίκτυα/ προγράμματα σπουδών, με σκοπό την ένταξη διαφορετικών πολιτισμικών ομάδων στις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Κλείνοντας, κάνουμε μία αποτίμηση όλων των παραπάνω, σκιαγραφώντας κάποιες από τις δυσκολίες που υπάρχουν αλλά και τονίζοντας τον σημαντικό ρόλο ενασχόλησης των υπερ-εθνικών και διεθνών οργανισμών που έχουν εξαιρετική σημασία διότι, από τη μια διαμορφώνουν ένα διεθνές κλίμα και από την άλλη νομιμοποιούν συζητήσεις, ζυμώσεις και δράσεις για την προώθηση της υπεράσπισης των κοινωνικών και πολιτισμικών διαφορών σε επίπεδο ατόμων αλλά και ομάδων.