ΑΡΧΕΙΟ ΤΕΥΧΩΝ

2013

Τεύχος 20-21

Ειδικό θεματικό τεύχος: Παιδεία του πολίτη

"Πολιτική Παιδεία και Πολιτικοποίηση: Μια παραδόξως δύσκολη σχέση"

Κώστας Α. Λάβδας

         

2013

Τεύχος 20-21

Ειδικό θεματικό τεύχος: Παιδεία του πολίτη

"Πολιτική Παιδεία και Πολιτικοποίηση: Μια παραδόξως δύσκολη σχέση"

Κώστας Α. Λάβδας

Περίληψη

Το άρθρο εστιάζεται σε ορισμένα κρίσιμα θεωρητικά ζητήματα που μπορούν να θεωρηθούν ως προϋποθέσεις για την κριτική ανάλυση της ελληνικής περίπτωσης σε συγκριτική προοπτική. Τα προβλήματα και οι ελλείψεις στην πολιτειακή παιδεία αφορούν τη δημοκρατική πολιτική κουλτούρα κάθε πολιτικού συστήματος και δεν θα πρέπει να αποτιμώνται μόνον σε σχέση με τα κριτήρια και τους συγκριτικούς δείκτες (benchmarks) που τίθενται από τους θεσμούς διαχείρισης της τοπικής, εθνικής και υπερεθνικής εξουσίας (κυβερνήσεις, διεθνή φόρα, ΕΕ). Για την πολιτική επιστήμη, οι σχέσεις μεταξύ πολιτειακής παιδείας και πολιτικοποίησης είναι σύνθετες και χαρακτηρίζονται από μια ορισμένη αμφισημία. Ούτε η διεύρυνση ή/και εμβάθυνση της πολιτικής παιδείας οδηγούν απαραίτητα σε εντονότερη πολιτικοποίηση ούτε η πολιτικοποίηση γενικώς προϋποθέτει απαραίτητα πολιτική παιδεία. Στην πραγματικότητα, μόνο μια μορφή πολιτικοποίησης – αυτή που συνδυάζεται με δημοκρατικές μορφές πολιτικής και ορθολογική αποτίμηση των πολιτικών επιλογών, των αποτελεσμάτων και των συνεπειών τους – προϋποθέτει πολιτειακή παιδεία. Παράλληλα, στο άρθρο διατυπώνεται η θέση ότι οι προσεγγίσεις στην πολιτικοποίηση συχνά αμελούν και την επίδραση που έχουν τα περιεχόμενα και τα χαρακτηριστικά της πολιτικής παιδείας στη συνολική τοποθέτηση των πολιτών απέναντι στους πολιτικούς θεσμούς, τα πολιτικά γεγονότα και τη σχέση τους με αυτά. Η περίπτωση της πολιτικής παιδείας σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία προσεγγίζεται ως εξαιρετικά σύνθετη περίπτωση που βοηθά να φωτιστούν οι ουσιαστικές πτυχές των σχέσεων εκπαίδευσης – ταυτότητας – πολιτικοποίησης. Προτείνονται ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά της πολιτειακής παιδείας που συνδυάζει θεσμικές και κανονιστικές διαστάσεις.